Waar Iedereen Je Naam Kent: Welkom bij Oma's Keuken in Wenen
- Guest Writer

- 1 dag geleden
- 6 minuten om te lezen
Nieuwe ideeën duiken wereldwijd steeds vaker op. Neem bijvoorbeeld 'Vollpension' in Wenen, een café gerund door levensexperts (geen 'senioren' hier) dat een vriendelijke sfeer biedt voor mensen van alle leeftijden en achtergronden. Het café ademt een sfeer die doet denken aan de serie 'Cheers,' of zoals ze het hier zelf omschrijven: 'intergenerationele saamhorigheid.' Dit is hun verhaal.

Midden in het hart van Wenen, de ultieme 'koffiehoofdstad van de wereld,' bevindt zich café Vollpension. Het café zet de gevestigde ideeën over ouderen die vastgeroest, eenzaam of hulpbehoevend zijn, op hun kop. De mensen die er werken zijn niet 'boven de 60' of 'bejaard', het zijn gewoon mensen. En met een schat aan levens- en kookervaring. Het resultaat is eten dat pleasure is, zonder guilty, en het lijkt erop dat de mensen die er komen er gewoon erg blij mee zijn.
Oma Heeft Nog Veel Te Doen
Vollpension is ontstaan vanuit de behoefte om ouderen te helpen die vaak te maken hebben met armoede of eenzaamheid. Het team besloot het probleem zelf aan te pakken. Ze financieren nu alle kosten en lonen zelf en zetten zich in voor een gastvrije omgeving die stereotypen doorbreekt en een positieve sociale impact heeft.
Sinds de oprichting hebben ze wereldwijd de aandacht getrokken. Tijdens een recent bezoek voor een van haar reisprogramma's langs de Donau, sprak de Britse actrice Dame Joanna Lumley haar bewondering uit voor het initiatief. In gesprek met 'Oma' Marianne zei ze: "Dit raakt me diep, ik vind het geweldig." En ze voegde eraan toe: "Omdat ik zelf ook oma ben, is het gewoon logisch. We zijn even oud; we zijn oud, maar we zijn nog lang niet klaar. We hebben nog veel te doen, we hebben liefde te geven en we hebben nog veel talenten."
"Dit raakt me diep, ik vind het geweldig. Omdat ik zelf oma ben, is het gewoon logisch. We zijn even oud; we zijn oud, maar we zijn nog lang niet klaar. We hebben nog veel te doen, we hebben liefde te geven en we hebben talenten."
Een Andere Kijk op de Dingen
En zo ontstond, pal naast de Naschmarkt, de grootste en meest bekende openluchtmarkt van Wenen, Vollpension aan de Schleifmühlgasse (het eerste van de twee Vollpension-cafés), een plek die een unieke draai geeft aan oude opvattingen. Zoals de opvatting dat ouderen altijd verzorging nodig hebben. Of, zoals Dame Joanna Lumley het verwoordde: "Dit is een van de mooiste plekken die ik ooit heb bezocht, omdat hier mensen worden verzorgd door oma's." Waaraan ze toevoegde: "Ik denk dat we er meer van dit soort plekken over de hele wereld zouden moeten hebben."
Dus geen eenzame of worstelende ouderen hier. Het initiatief biedt iedereen die er werkt een extra inkomen en zorgt ervoor dat ze sociaal actief blijven. Sterker nog, volgens de website van Vollpension bestaat meer dan de helft van het team uit senioren.
"Dit is een van de mooiste plekken die ik ooit heb bezocht, omdat mensen hier door oma's worden verzorgd. We zouden er meer van dit soort plekken over de hele wereld moeten hebben."



Het Verhaal
Hoe is het allemaal begonnen? "Twee jonge mannen zitten in een Weens koffiehuis en beseffen dat de cake veel te droog is. Ze zijn het erover eens dat oma's cake de beste is – en de rest is geschiedenis," schrijft het Vollpension-team op hun website. Zo is het idee voor het koffiehuis ontstaan, zo leggen ze verder uit, voortkomend uit de behoefte aan een plek die de troostende smaken van oma's gebak naar het hart van Wenen brengt.
"In de nacht – en naar verluidt na een biertje of twee – bedachten ze de naam Vollpension (Duits voor 'volledig pensioen', verwijzend naar zowel de pensioenregeling als het soort hotelverblijf inclusief alle maaltijden)." Het idee, dat tijdens de Vienna Design Week 2012 van start ging, is sindsdien uitgegroeid tot een levendig symbool van het samenbrengen van generaties en een vaste waarde in de Weense culinaire scene, zo legt de website verder uit.
In 2015 opende het eerste café in de Schleifmühlgasse, wat tot op de dag van vandaag het hart van Vollpension vormt. In 2019 opende een tweede vestiging van Vollpension, de 'Grandma's Kitchen'-café, aan de Particuliere Universiteit voor Muziek en Kunst in de Johannesgasse in het 1e district van Wenen. Zoals je al zou verwachten, staat muziek hier centraal.
"Inmiddels is Vollpension waarschijnlijk Oostenrijks bekendste sociale onderneming en veel meer dan alleen een koffiehuis", legt het team verder uit. Het succes van de 'Grandma's Kitchen'-cafés blijkt uit de internationale bezoekers, een plek in de top 10% van TripAdvisor en media-aandacht van CNN, BBC en The New York Times, meldt de website trots.
Vanaf 2020 opende er een nieuwe bakschool. Deze heet 'BakAdemy' en is 's werelds eerste bakschool voor oma's. Hier draait alles om het verbinden van verschillende generaties, met zowel online als fysieke lessen waar senioren hun bakkennis delen.
"Twee jonge mannen zitten in een Weens koffiehuis en beseffen dat de cake veel te droog is. Ze zijn het erover eens dat oma's cake de beste is – en de rest is geschiedenis."



Zelfredzaamheid voor iedereen
Maar het Vollpension café gaat niet alleen over het bevorderen van positief ouder worden. Het gaat in deze unieke 'oma's keuken' erom onszelf te versterken en onafhankelijkheid te verwerven door deel te nemen aan activiteiten die we leuk vinden. "Het concept van Vollpension is vandaag de dag relevanter dan ooit," stelt het team op hun website, wijzend op de hoge cijfers van Statistics Austria over mensen boven de 65 die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting – een probleem dat niet alleen in Oostenrijk speelt.
Bovendien helpt de 'generatie safe-space' gesprekken tussen verschillende generaties op gang te brengen en de kloof in ons vaak onpersoonlijke stadsleven te overbruggen. Of, zoals internationale media het soms noemen: een generation-bridging café, oftewel een generatiebrugcafé. Met bijna de helft van de wereldbevolking die in steden woont, kun je stellen dat dit tegenwoordig des te belangrijker is.
"Het concept van Vollpension is vandaag de dag relevanter dan ooit."
Geraniums in Oma's Keuken
Bij Vollpension zien we met eigen ogen dat we als mens op elke leeftijd waardevol kunnen zijn. Je zou kunnen zeggen dat dit aantoont dat het misverstand over senioren en geraniums meer een product is van onze eigen perceptie dan een onvermijdelijke realiteit. Hier ontmoeten mensen van alle leeftijden elkaar, leren ze van elkaar en genieten ze samen van heerlijk eten. Het is een plek waar iedereen je kent. Wat wil je nog meer? Misschien is het tijd dat we deze benadering zelf ook weer eens omarmen.
Bronnen: Woordvoerders van Vollpension Wenen en de website van Vollpension Wenen
Meer informatie vindt u hier: Vollpension Vienna
Afbeeldingen met dank aan Vollpension, door Mark-Glasser

Oma's Keuken: Innovation Labs
In maart 2020 dwong de pandemie Vollpension om tijdelijk de twee intergenerationele cafés te sluiten, waardoor de banen van 45 senioren op de tocht stonden. Maar dat hield het 'Oma's keuken' team niet tegen! Ze bundelden hun krachten met vrienden en creatievelingen om 'Oma Innovation Labs' op te richten en lanceerden online baklessen met senioren in de hoofdrol. Ze toverden een pop-up café om tot een filmstudio en lanceerden drie digitale OMAsterclasses over Weense gebakjes, veganistisch bakken en kerstkoekjes, met meer dan 12 uur aan videomateriaal. In oktober 2020 ging de BakAdemy live, waar mensen via Zoom samen met senioren konden bakken. Toen de situatie weer normaliseerde, openden ze 's werelds eerste oma-bakschool in Wenen, waar ze sinds het voorjaar van 2022 live bakcursussen met senioren aanbieden.



Opmerkingen